|
Język francuski
Język francuski (fr. langue française lub prościej français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 65 mln ludzi. 280 mln mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w krajach Czarnej Afryki gdzie jest jedynym językiem urzędowym. W 32 państwach ma status języka urzędowego – większość z nich należy do Frankofonii, międzynarodowej wspólnoty krajów francuskojęzycznych.
Francuski jest jedynym językiem urzędowym we Francji a w 22 państwach na świecie jest jednym z urzędowych:
- Europa:
- Afryka:
- byłe kolonie francuskie : Benin, Burkina Faso, Czad, Dżibuti, Gabon, Gwinea, Kamerun, Komory, Kongo, Madagaskar, Mali, Maroko, Niger, Republika Środkowoafrykańska, Senegal, Seszele, Togo, Wybrzeże Kości Słoniowej,
- byłe kolonie belgijskie: Burundi, Demokratyczna Republika Konga, Rwanda,
- Ameryka:
- kanadyjskie prowincje Quebec (ponad 90% mieszkańców), Nowy Brunszwik (ok. 50% mieszkańców), wschodnie hrabstwa prowincji Ontario (ok. 10% mieszkańców), Manitoba (ok. 20% mieszkańców) oraz w mniejszym stopniu Alberta, Nowa Szkocja i Nowa Fundlandia (7,4 mln),
- Haiti,
- francuskie departamenty i terytoria zamorskie: Saint-Pierre i Miquelon, Gwadelupa, Martynika, Gujana Francuska (90 tys.),
- Oceania:
Język francuski jest używany także w Stanach Zjednoczonych przez potomków osadników z Francji (ok. 2 mln.) głównie w stanach Luizjana (Cajune) i Maine oraz we Włoszech (100 tys.). Ponadto posługują się nim mieszkańcy dawnych kolonii francuskich w Azji (Wietnamu, Laosu, Kambodży) i północnej Afryki (Algierii, Maroka, Tunezji) oraz Libanu na Bliskim Wschodzie.
Obecnie francuski jest oficjalnym językiem Europejskiej Agencji Kosmicznej, Europejskiej Unii Nadawczej, FIA, FIFA, FINA, Interpolu, Międzynarodowego Biura Miar i Wag, Międzynarodowej Organizacji Hydrograficznej, Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, Międzynarodowego Towarzystwa Nauk Politycznych, Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości, NATO, Organizacji Narodów Zjednoczonych, Światowej Agencji Antydopingowej, Światowej Organizacji Handlu, UCI, Unii Afrykańskiej oraz Unii Europejskiej.
Pochodzenie i historia
Francuski pochodzi od łaciny i jest obecnie, obok sardyńskiego, włoskiego i rumuńskiego, najbardziej do niej zbliżony pod względem gramatyki i słownictwa. Na język ten wpłynęły także, zwłaszcza w wymowie, języki celtyckie używane przez Galów, oraz języki germańskie. Wiele słów zostało także zapożyczonych z języka starogreckiego.
Francuski od XVIII wieku był językiem międzynarodowym, przede wszystkim dyplomacji i kultury. Znajomość tego języka była postrzegana jako obowiązek każdej lepiej wykształconej osoby na świecie aż do lat 70. XX wieku.[potrzebne źródło] W powieściach Lwa Tołstoja, Tomasza Manna bardzo wiele dialogów napisanych jest po francusku, również Fryderyk Nietzsche w swoich pismach posługiwał się terminami francuskimi. Francuski był bardzo popularny w Polsce, szczególnie wśród arystokracji. W całej Europie wykształceni ludzie posługiwali się na co dzień francuskim, na przykład arystokracja rosyjska. W języku polskim do niedawna bardzo popularne było jeszcze francuskie "par excellence" (w całym tego słowa znaczeniu). Dzięki temu dziedzictwu oraz nieustającej promocji języka przez rząd francuski, nadal posiada on ogromne znaczenie mimo wyparcia go w wielu sytuacjach przez język angielski.
W średniowieczu francuski był językiem dworu angielskiego. Dzisiejsze motto brytyjskie (Dieu et mon droit) nadal jest zdaniem francuskim. Francuski jest również najpopularniejszym językiem, jakiego uczą się wykształceni Brytyjczycy, na drugim, czasem na pierwszym miejscu jest w Niemczech.
|
